TPI-vernieuwingsnetwerk Innovatief Gezondheidsonderzoek

TPI-vernieuwingsnetwerk Innovatief Gezondheidsonderzoek

Dit netwerk verkent welke vereisten, richtlijnen, faciliteiten en voorwaarden wetenschappers kunnen ondersteunen bij dierproefvrij innoveren. Proefdiervrije innovatie gaat makkelijker als je krachten kan bundelen: van patiënten, burgers, zorgprofessionals, onderzoekers, financiers en beleidsmakers. Dit staat beschreven in de vooruitgangsrapportage, die januari 2019 is gepresenteerd aan een breed gezelschap van netwerkdeelnemers en belangstellenden.  

De rapportage laat twee perspectieven zien: dat van het liefst proefdiervrij innoveren en dat van 100 procent proefdiervrij pionieren. Onderzoekfinanciers krijgen het advies om systematisch ruimte te maken voor proefdiervrije innovatie in gezondheidsonderzoek. Dat kan bijvoorbeeld door open te communiceren over onderzoek met proefdieren, een eigen innovatiestrategie te bepalen, ‘slow money’ te reserveren, ‘challenge lists’ te maken van niet en wel te gebruiken onderzoekmodellen en door toeval te organiseren.

Helpathons

Het netwerk organiseert zogenoemde helpathons om aan de hand van hulpvragen onderzoeksvoorstellen om te bouwen tot proefdiervrije voorstellen. Deze helpathons bieden algemene lessen, zoals ‘Je kunt eerder de stap maken naar toepassing van je onderzoeksresultaten op de mens’. Ze brengen tegelijkertijd concrete cases verder, innovatoren uit diverse disciplines bijeen en brengen kennisversnelling op gang. Het netwerk organiseert in 2020 drie helpathons. Daarbij staat de aankomende zomer wegens de coronamaatregelen voor het eerst een online Helpathon op het programma, evenals een masterclass “Hoe organiseer en faciliteer ik een Helpathon” om de Helpathon-methode over te dragen aan moderators in het bredere TPI-netwerk.

De eerste helpathon, in 2018, betrof een hulpvraag van de Nederlandse Brandwonden Stichting over hoe onderzoek zonder proefdiergebruik naar of bestaande medicijnen verdieping van brandwonden kunnen voorkomen. Gedurende 48 uur werkten onderzoekers, financiers en ‘leken’ aan antwoorden, in wisselende groepen en werkvormen. De onderzoeker heeft inmiddels ook financiering voor zijn vernieuwde voorstel.

In de tweede helpathon van 2 en 3 mei 2019 vond een gemixt gezelschap van experts en leken oplossingsrichtingen voor urgent onderzoek waar de Hartstichting zich sterk voor maakt:  

  • Aan de Universiteit van Leiden testen Bram Slütter en Ilze Bot in vitro een vaccin tegen slagaderverkalking met plakjes van gekweekte bloedvaten met plaques, waaraan immuuncellen van patiënten zijn toegevoegd. Verder is combineren van big data voor hen interessant om meer kennis te vergaren over toxiciteit en effectiviteit. Bram en Ilse hebben inmiddels een nieuwe onderzoekslijn op kunnen zetten.
  • Fons van de Loo van de Radboud Universiteit versterkte zijn hypothese dat celblaasjes uit koemelk helpen tegen reuma en wil in samenwerking met bedrijfskundigen een product op de markt brengen. Daarvoor zocht hij samenwerking met de lokale kaasboerderij om gebruik te kunnen maken van niet gebruikte wei. Hem werd geadviseerd uit te zoeken hoe bedrijven voedselproducten, gelabeld met medicinale werking, in de winkel mogen verkopen. Fons inspireerde collega’s om ook naar alternatieven voor dierproeven te zoeken.