Ga je mee met de derde TPI Labtour Amsterdam op 27 november 2026? Transitie Proefdiervrije Innovaties en het Nederlands Kanker Instituut (NKI) organiseren deze 3e TPI Labtour. Ontdek zelf wat proefdiervrije innovaties zijn. Hoe een proefdiervrij onderzoeksmodel voor onderzoek naar kanker eruit ziet. En ontmoet onderzoekers die hieraan werken.
Proefdiervrije innovaties. Ontdek het zelf!
Met deze Labtours wil TPI de ontwikkeling van proefdiervrije innovaties inzichtelijk en tastbaar maken voor iedereen die interesse heeft en ontmoetingen creëren met de onderzoekers die de transitie elke dag een stapje dichterbij brengen.
De TPI Labtour vindt plaats in Amsterdam bij het NKI, het onderzoeksinstituut van het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Tijdens deze dag bezoek je in groepen laboratoria of kun je ervaren hoe de praktijk van de proefdierenfaciliteit eruitziet.
Het programma
09:30 uur Inloop met koffie en thee.
10:00 uur Openingspresentatie door Erica van Oort (TPI) en Shuraila Zerp (NKI).
10:30 uur Groepsvorming en wandeltijd naar de afdelingen.
10:45 uur Eerste ronde bezoek aan het lab
11:25 uur Tweede ronde bezoek aan het lab
12.30 uur Lunch
13:15 uur Extra middagsessie: vragen en discussie (facultatief)
15:00 uur Einde
Aanmelden
Meld je aan via tpi@minlnv.nl onder vermelding van TPI Labtour 2026. Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar. Plaatsing is op volgorde van ontvangst van de aanmelding.
Na je aanmelding ontvang je een formulier waarin je aan kunt geven welke twee van de vijf locaties (zie hieronder) je zou willen bezoeken en of je na de lunch wilt blijven voor de extra middagsessie. We kunnen niet garanderen dat we iedereen kunnen plaatsen en aan alle voorkeuren tegemoet kunnen komen.
De laboratoria en onderzoeksprojecten
Tijdens deze rondleiding nemen we de bezoekers mee door onze faciliteit en laten we zien hoe patiëntmateriaal wordt bewaard, verwerkt en uiteindelijk gebruikt kan worden voor translationeel onderzoek.
We starten in de kelder bij het grote pathologie archief, waar we jaarlijks ongeveer 100.000 stukjes tumor weefsel opslaan op z’n manier dat het weefsel langdurig bewaard en voor onderzoek gebruikt kan worden. We leggen uit hoe onze faciliteit de onderzoekers toegang geeft tot waardevol patiëntmateriaal en daarmee kankeronderzoek vooruit helpt.
Vervolgens gaan we naar het laboratorium, waar we laten zien hoe we een stukje tumorweefsel verwerken tot materiaal dat geschikt is voor onderzoek.
Zo laten we in één rondleiding de hele keten zien: van patiëntmateriaal in het archief, via verwerking en beeldvorming in het lab, naar gegevens die nieuwe inzichten kunnen opleveren voor kankeronderzoek.
De onderzoeksgroep Pathology Translational Research Core werkt nauw samen met de Research Pathologie & Biobank. Tijdens deze rondleiding vertellen we je over dikke darmkanker en laten we zien hoe belangrijk het onderzoek naar deze ziekte is.
Dikkedarmkanker ontwikkelt zich uit relatief onschuldige afwijkingen die aan de ziekte voorafgaan, zogenaamde adenomen. Niet alle adenomen zijn echter in staat zich te ontwikkelen tot kanker. Wij willen begrijpen welke gebeurtenis de aanleiding vormt voor de overgang van een adenoom naar kanker.
Met cellen van patiënten kweken we organoïden die groeien als bolvormige structuren die alle verschillende celtypen bevatten die in de dikke darm voorkomen die daarmee lijken op ‘mini-darmen’. Met deze organoïde modellen kunnen wij de ontwikkeling van adenomen in het lab bestuderen en zo de biologische processen begrijpen die ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van onschuldig voorstadium naar kanker.
Tijdens je bezoek laten wij je de adenoomorganoiden zien en vertellen we hoe we die maken en bestuderen.
Patiënten met kanker worden steeds vaker behandeld met immuuntherapie. Hoewel immuuntherapie bij sommige patiënten zeer goed aanslaat, reageert niet iedereen hierop. De grote vraag is daarom: waarom is dat zo, en hoe kunnen we het immuunsysteem van patiënten nog beter aansturen om kankercellen aan te vallen?
Het antwoord op deze vragen ligt vaak niet bij de kankercel zelf, maar bij de omgeving eromheen. Dit noemen we het tumor micromilieu dat bepalend is voor het aanslaan van van immuuntherapie. Om dat te bestuderen, heeft onze groep het patient-derived tumor fragment (PDTF) platform ontwikkeld. Hiermee kunnen we in het lab immuuntherapie toevoegen en van dichtbij volgen wat er gebeurt.
Tijdens de rondleiding laten we je met microscopiebeelden zien hoe de tumorcellen en hun micromilieu eruitzien, en ziet je zelf hoe patiëntenweefsel in het lab gekweekt en behandeld wordt met immuuntherapie.
Immuuntherapie kan bij sommige patiënten met kanker zeer goed werken, maar lang niet iedereen reageert succesvol op de therapie. Om te begrijpen waarom, kijken we niet alleen naar de tumor, maar naar de patiënt als geheel. Iedere patiënt is uniek en verschillen tussen patiënten kunnen invloed hebben op de uitkomst van een behandeling. Welke rol speelt voeding hierin?
In ons onderzoek richten we ons vooral op metabolisme: hoe het lichaam voedingsstoffen verwerkt en hoe dit samenhangt met het immuunsysteem. We gebruiken gegevens uit klinische studies en we vergelijken patiënten die wel en niet op immuuntherapie reageren. We kijken ook naar verschillen tussen patienten met verschillende soorten uitzaaiingen. Eén van de stappen in het onderzoek zijn testen met patiënt-afkomstige organoïden, oftewel ‘minitumoren’, en waar nodig met muismodellen. Zo proberen we te achterhalen waarom bepaalde patiëntkenmerken samenhangen met de werking van immuuntherapie.
Tijdens de rondleiding ziet je hoe deze verschillende vormen van onderzoek samenkomen.
Discussies over dierproeven gaan vaak over vertaalbaarheid, dierenwelzijn en alternatieven, maar laten zelden zien hoe de besluiten in de praktijk tot stand komen. Tijdens het bezoek aan de proefdierfaciliteit van het NKI kunt je dat zelf beoordelen. En heb je de kans om rechtstreeks in gesprek te gaan met de mensen die dagelijks in een proefdierfaciliteit werken en hun vrijuit vragen te stellen. De proefdierfaciliteit van het NKI is een state-of-the-art onderzoeksvoorziening voor kankeronderzoek in muizen en ratten. In het gebouw bevindt zich een mouse cancer clinic met dezelfde medische apparatuur als in het ziekenhuis staat. De faciliteit speelt een grote rol in het vergroten van onze kennis van kanker en het ontwikkelen van innovatieve behandelingen en diagnostiek.
Je ziet op locatie de dagelijkse praktijk. Van de wetenschappelijke afwegingen tot de zorg en de regelgeving die elk experiment omgeven. Ook maakt je kennis met de verschillende medewerkers, hun functie, en de reden waarom zij in de faciliteit werken. Er is ruimte voor gesprekken en vragen.
Het NKI nodigt je uit om zelf te beoordelen in hoeverre onderzoek met dieren bijdraagt aan nieuwe en betere kankertherapieën. Voor wie wil begrijpen hoe deze afwegingen daadwerkelijk worden gemaakt, biedt deze bijeenkomst een unieke gelegenheid.